Protetyka

Co to jest proteza zębowa?

Protezy zębowe to uzupełnienia imitujące naturalne zęby. Stosuje się je w przypadku utraty naturalnych zębów pacjenta, niezależnie od ich ilości. Przede wszystkim przywracają funkcjonalność narządu żucia, znacznie zwiększając komfort spożywania posiłków. Ubytki mogą powodować również poważniejsze problemy zdrowotne, takie jak zanikanie kości. Nie bez znaczenia jest aspekt estetyczny – niekompletny uśmiech może znacznie obniżyć pewność siebie i sprawić, że jakość życia mocno spada. Ze względu na sposób mocowania protezy zębowe dzieli się na:

• stałe – mocowane na implantach, możliwe do założenia i zdjęcia tylko w gabinecie stomatologicznym, ich zaletą jest trwałość i naturalny wygląd;
• ruchome – popularniejsze i bardziej dostępne rozwiązanie, pacjent może wyjmować i wkładać je samodzielnie, stosowanie ich wymaga mniejszej ingerencji w zęby pacjenta.

Stomatolog dobiera rodzaj protezy i materiał z którego zostanie wykonana do konkretnego przypadku na podstawie badań, diagnostyki obrazowej oraz wywiadu z pacjentem. Nie bez znaczenia jest również kwestia ceny – z reguły protezy stałe są droższe od ruchomych, przez co stosuje się je rzadziej. Mają jednak szereg zalet, przez które warto przemyśleć tę możliwość.

 
Przede wszystkim w przypadku protez stałych siła nacisku podczas żucia opiera się bardziej na zębach niż na tkankach miękkich, co zmniejsza szansę urazów, dyskomfortu i ostatecznie zaniku kości. Takie protezy są stabilniejsze, dlatego można w nich spać nie ryzykując zadławienia. Pacjenci, którzy je stosują, rzadziej skarżą się też na bóle głowy. Nie wymagają też kleju do mocowania, a ich noszenie jest bardziej komfortowe. Istnieje kilka rodzajów protez zębowych, m. in.:

• korony zębowe – stosuje się je do odtworzenia pojedynczego zęba
• mosty zębowe – uzupełnia się nimi braki, z uwagi na sposób mocowania
• licówki – cienka płytka ceramiczna, porcelanowa lub kompozytowa licująca powierzchnie zębów przednich w celach przeważnie estetycznych
• implanty – ich podstawa jest wkręcana na stałe w kość, stanowią anatomiczne odtworzenie zęba, ale nie można ich zastosować w każdym przypadku
• wkłady koronowe i koronowo-korzeniowe – służą do odbudowy korony zęba, zakłada się je na pozostałości korony zęba lub w korzeniach

Poszczególne protezy można wykonywać z różnych materiałów o różnym stopniu twardości. Decyzję o tym, jakiego materiału użyć podejmuje stomatolog wspólnie z pacjentem.

Zdecydowanie częściej wykorzystywane są protezy ruchome. Do zalet tego rozwiązania należy niższa cena, możliwość zdejmowania i czyszczenia protezy oraz mniej skomplikowany proces rozpoczęcia leczenia. Minusy to przede wszystkim opieranie siły nacisku podczas żucia na dziąsłach, co może powodować m. in. atrofię kości szczęki.

Tego rodzaju protezy zębowe trzymają się też mniej pewnie, co może powodować wysuwanie się w trakcie noszenia lub problemy z jedzeniem posiłków. Wśród protez ruchomych wyróżnia się:

• protezy akrylowe częściowe lub całkowite (osiadające) – najpopularniejszy rodzaj, są wykonane w całości z akrylu, ich budowa wyróżnia się obecnością płyty protezy
• utrzymującej ją na swoim miejscu
• protezy szkieletowe – składa się z metalowego stelażu i osadzonej na nim akrylowej imitacji zębów; całość montowana jest na zębach pacjenta metalowymi klamrami
• protezy wykonane z tworzyw elastycznych – najczęściej wykonane z akronu (łącznie z klamrami mocującymi je do dziąseł), mogą być stosowane w przypadku całkowitego bezzębia

Koszt protezy zębowej – od czego zależy?

Protezy zębowe mogą mieć różną cenę w zależności od zastosowanych materiałów. Protezy ruchome są tańsze od protez stałych, jednak wraz z wzrostem ceny rośnie również komfort użytkowania.. W przypadku protez częściowych kosz uzależniony jest w dużej mierze od ilości zastępowanych zębów. Protezy szkieletowe to wydatek podobnej wielkości.

Ceny uzupełnień stałych mają dużą rozpiętość i są uzależnione od bardzo wielu czynników. Na początkowym etapie leczenia lekarz opracowuje kosztorys, który jest następnie konsultowany z pacjentem. Protetyka stomatologiczna często wiąże się z sporymi wydatkami, ale również ze znaczną poprawą jakości życia.

Protezy zębowe w praktyce

Przyzwyczajenie się do nowej protezy zębowej za każdym razem będzie wymagało czasu, ale w każdym wypadku jest możliwe, o ile proteza została poprawnie zamocowana. Pierwsze dni, a w niektórych przypadkach tygodnie noszenia protezy mogą jednak wiązać się z dyskomfortem oraz trudnościami z mówieniem i spożywaniem posiłków.

Czasami pojawia się też ból dziąseł czy nadmierna produkcja śliny, jednak wszystkie niepożądane efekty ustępują po czasie. Na początku warto unikać twardych pokarmów, aby nie podrażniać dodatkowo jamy ustnej. Bardzo ważne dla prawidłowego przebiegu leczenia jest utrzymanie odpowiedniej higieny, stosowanie się do zaleceń personelu gabinetu stomatologicznego i cierpliwe oswajanie się z uczuciem ciała obcego w ustach. Ważne jest również stosowanie zaleconych klejów, kremów czy preparatów do czyszczenia w przypadku protez ruchomych.